Lange Leemstraat 187
2018 Antwerpen

Stuur ons een boodschap

© 2018 - Domus Medica vzw - Kava beroepsvereniging

Veilig gebruik van directe orale anticoagulantia

Apixaban (Eliquis®), edoxaban (Lixiana®), dabigatran (Pradaxa®) en rivaroxaban (Xarelto®) behoren tot de directe orale anticoagulantia (DOAC’s), een nieuwere generatie orale anticoagulantia die elk jaar meer en meer worden voorgeschreven. Naast de praktische verschillen met de klassieke anticoagulantia
(geen INR-bepaling noodzakelijk, vaste dosis) brengt het gebruik van DOAC’s andere uitdagingen met zich mee waaronder het instellen van de juiste dosis, geneesmiddeleninteracties en peri-operatief management.

Dit overleg is een ideale gelegenheid om na te gaan wat ‘de andere’ allemaal weet en kan en waar samenwerking kan leiden tot een verhoogde veiligheid voor de patiënt. Het programma geeft de gelegenheid om tot concrete afspraken te komen tussen huisarts en huisapotheker. Dit geaccrediteerde kwaliteitsbevorderend programma geeft eveneens de kans om de kennis over anticoagulantia op te
frissen.

 

Doelstelling programma

Het belangrijkste doel van dit MFO-programma is om de veiligheid van de patiënt bij het gebruik van DOAC te verbeteren. Dit gebeurt door de samenwerking huisarts/huisapotheker te stimuleren rond de belangrijkste uitdagingen bij het voorschrijven en afleveren van DOAC.

Opgelet: binnen dit programma wordt geen advies gegeven naar welk oraal anticoagulans dient voorgeschreven te worden in welke situatie. Dit blijft steeds een afweging van de voorschrijver.

 

Beschikbare materialen

Bij voorkeur volgt u een Train-the-trainer of contacteert u ons. Zo kunnen wij u optimaal informeren en van de laatste informatie voorzien. Er zijn vier modules voorzien, waarbij de module 'plaatsbepaling DOAC' bedoeld is als achtergrondinformatie voor de moderator. Er kunnen echter elementen worden overgenomen in het MFO ter inleiding. De overige modules bestaan uit casussen, met telkens de nodige achtergrond. Ze zijn bedoeld om in kleine groepjes besproken te worden en tot concrete en werkbare oplossingen te komen.

Module - plaatsbepaling DOAC

 

Binnen deze module wordt toegelicht wat DOAC zijn, hoe ze zich verhouden ten opzichte van de andere antithrombotica/anticoagulantia, het werkingsmechanisme en de verschillende indicaties waarvoor ze worden voorgeschreven. Daarnaast wordt binnen deze module toegelicht wat de verschillen zijn tussen de VKA en DOAC. Vooral de praktische verschillen komen aan bod, maar ook het verschil in klinisch effect.

Klik hier voor de module

Module - juiste dosis

Hoewel directe orale anticoagulantia reeds meerdere jaren beschikbaar zijn, krijgt een derde van de patiënten met een DOAC geen aangepaste dosering voorgeschreven. Ofwel een te hoge dosis met een verhoogd risico op bloedingen, ofwel een te lage, waarbij onvoldoende bescherming wordt geboden tegen trombotische events. Bij het instellen van de juiste dosis houdt men rekening met leeftijd, nierfunctie, gewicht, bloedingsrisico en comedicatie. In de dagelijkse praktijk wordt dit onvoldoende opgevolgd omwille van verschillende redenen (vergeten,onvoldoende kennis, schrik van bloedingen,...), waardoor
de patiënt niet altijd de juiste dosis krijgt, met potentieel klinische gevolgen.

Deze module biedt de mogelijkheid om afspraken te maken met betrekking tot de juiste dosis voor de juiste patiënt.

Klik hier voor de module

Module - geneesmiddelinteracties​

Een aantal geneesmiddelen kunnen klinisch relevante interacties veroorzaken, waarbij een dosisaanpassing (meestal reductie) of verdere opvolging noodzakelijk kan zijn. De huisarts is echter niet altijd op de hoogte van de gebruikte medicatie (vb. voorschrift dermatoloog of tandarts). De apotheker kan hier een rol spelen. Hij heeft immers een volledig beeld over de gebruikte medicatie via het Gedeeld Farmaceutisch Dossier en medicatieschema.

 

Het MFO biedt de mogelijkheid om concrete afspraken te maken rond de afhandeling van potentieel klinisch relevante interacties. 

Klik hier voor de module

Module - perioperatief management

Het staken van DOAC voor een geplande operatie hangt af van diverse factoren, waaronder de DOAC zelf, maar ook het bloedingsrisico van de ingreep en de nierfunctie. Er zijn expert-based richtlijnen beschikbaar. Daarnaast blijft ook bridging (tijdelijk overschakelen naar een laag moleculair gewichts heparine) een aandachtspunt.

 

Het MFO biedt de mogelijkheid om concrete afspraken te maken rond het perioperatief beleid bij DOAC.

Klik hier voor de module

 

Kwaliteitsindicatoren

Op het einde van het MFO kan je kiezen om concrete afspraken te maken en een 'kwaliteit bevorderend traject' opzetten, door één of meerdere 'indicatoren' te selecteren. Zo kan je na een bepaalde periode nagaan in welke mate het MFO zinvol was.

​​Lees hier hoe je dit kan doen!

Stuurgroep

 

Het programma is zo opgebouwd dat u zelf in staat moet zijn om het overleg te leiden, mits voldoende achtergrond over deze geneesmiddelen en de bijhorende problematiek. Daarom organiseren we tweemaal per jaar een Train-the-Trainer.

U kan echter beroep doen op een getrainde moderator, die thuis is in de materie en die we kunnen aanbevelen. U kan hiervoor een extra financiering tot € 500 aanvragen bij het RIZIV.

 

Contacteer Apr. Silas Rydant (KAVA – dienst Meduca)

silas2.png

Verantwoordelijke MFO (KAVA)

Apr. Silas Rydant

peter.jpg

Huisarts, docent Vakgroep Huisartsgeneeskunde UA

Dr. Peter Dieleman

bruno.jpg

Cardioloog ZNA Middelheim

Dr. Bruno Schwagten

steph.jpg

Docent Farmaceutische zorg VUB

Prof. Dr. Apr. Stephane Steurbaut

lorenz.jpg

Ziekenhuisapotheker UZ Leuven

Dr. Apr. Lorenz Van der Linden

eline.jpg

Officina-apotheker

Apr. Eline Verellen

 

Referenties

1. Van Brabandt H, San Miguel L, Fairon N, et al. Antistolling en voorkamerfibrillatie – Synthese. Health Technology Assessment (HTA). Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE). 2016. KCE Reports 279As. D/2016/10.273/97. (Klik hier)


2. Desmaele S, De Wulf I, Dupont AG, Steurbaut S. Pharmacists’ role in handling problems with  prescriptions for antithrombotic medication in Belgian community pharmacies. Int J Clin Pharm 2015;37:656-68. (Klik hier)

 

3.  Rydant S. Adherence in the treatment with oral anticoagulation therapy (OAT). Riziv/Inami consensusmeeting ‘Rational use of OAT in the treatment of AF and VTE’. Auditorium Lippens Brussel, 30 november 2017.


4. The 2018 European Heart Rhythm Association Practical Guide on the use of non-vitamin K antagonist oral anticoagulants in patients with atrial fibrillation. European Heart Journal 2018. doi:10.1093/eurheartj/ehy136. (Klik hier)

5. Juryrapport “Het rationeel gebruik van de orale anticoagulantia (directe (DOAC) of vitamine K-antagonisten (VKA)) in voorkamerfibrillatie (trombo-embolische preventie) en veneuze trombo-embolie (behandeling en secundaire preventie)” (30/11/2017). (Klik hier)